Πέμπτη, 3 Οκτωβρίου 2013

Ἡ τρίτη κλίσις εἶναι ὁ Παρθενὼν τῆς ἑλληνικῆς γλώσσης.



Συνέντευξις μ τν καθηγητν πανεπιστημίου κ. Νικόλαον Παπαδόπουλον.  
.
Κύριε καθηγητά, δι ποίους λόγους νας φυσικς μελετ τόσον ντόνως τν λληνικν γλσσα; 
Δν μελετ καθόλου τν λληνικν γλσσα, πο ν βρ ατν τν χρόνο; λληνικ γλσσα βρίσκεται συνεχς μπροστά μου.  Πρν π τρες δεκαετίες ρχισα ν διαπιστώνω πόσον σημαντικ ταν τ κλασσικ λληνικ δι τν πρόοδόν μου στν χρο τς πιστήμης. Πολλο π τος πλέον πιτυχημένους Γερμανος συναδέλφους μου ες τν χρον τς φυσικς κα τν μαθηματικν εχαν κα χουν γνσιν τν κλασσικν λληνικν,κα ατ μο προξενε συνεχς μεγάλην ντύπωσιν!
Εστε πέρμαχος τς τρίτης κλίσεως. Ποία εναι σημασία τς συγκεκριμένης κλίσεως, εδικς για τν χρο τν θετικν πιστημν; 
τρίτη κλίσις εναι Παρθενν τς λληνικς γλώσσης. ς μο πιτραπ μως ν ξηγήσω πρώτα τ εναι τρίτη κλίσις.  τρίτη κλίσις περιλαμβάνει τς λέξεις κενες, τν ποίων γενικ πτσις παυξάνεται κατ μίαν συλλαβήν. π παραδείγματι: κίνησις – τς κινήσεως, νάλυσις – τς ναλύσεως, κρίσις – τς κρίσεως, πίστις – τς πίστεως.  Ο τριτόκλιτες λέξεις κφράζουν κυρίως φηρημένες ννοιες. σημασία τν φηρημένων ννοιν εναι δι τν θεμελίωσιν τς πιστήμης μέτρητος! φηρημένες ννοιες εναι προϋπόθεσις δικάθε πιστήμην, εναι ατς ο ποες κατέστησαν δυνατν τν γένεσιν τς πιστήμης. πιστήμη ς δημιούργημα το λληνικο πνεύματος, συνδέεται μέσως μ τν τρίτην κλίσιν.  Ο θετικς πιστμες δ, χρησιμοποιον κα δημιουργον συνεχς φηρημένες ννοιες κα στηρίζουν ες πολλ τν ξέλιξίν των π τς τρίτης κλίσεως.
Μήπως τρίτη κλίσις χει κα μίαν πιπλέον σημασία; 
Να, χει. γενική πτώσις της παυξάνεται κατ μίαν συλλαβν. Ατ χει τεραστίαν σημασίαν ες τν τρόπον λογικς σκέψεως. Εναι πολ βασικν ν μπορομε ν ξεχωρίζωμε τν νομαστικν π τν γενικήν, διότι ατ δημιουργε μίαν σαφ εκόνα ες τν γκέφαλον το νθρώπου κα εναι κρως σημαντικν για λους μας, κυρίως γι τος νέους ο ποοι μαθαίνουν τν τρόπον τς λογικς σκέψεως μέσ τς γλώσσης. Ες τ μαθηματικ κα γενικς ες τς θετικς πιστμες γι παράδειγμα, ξεχωρίζομε μ πολλν μεγάλην κρίβειαν τ «μηδν» π τ «να». ς γνωστν ες τν πληροφορική, κα κατ συνέπειαν ες τ διαδίκτυον, κάθε πληροφορία μεταφράζεται σ κολουθίες π «μηδν» κα «να» μόνον. Στν σημεριν πιβληθεσα περαπλοποιημένη καθομιλουμένη, ποία δν εναι κν δημοτικ πο ξέραμε, λλ μία κλαϊκευμένη δημοτική, ατς κριβς διαχωρισμς χει σχεδν οσιαστικς κλείψει. Ατ ες τ νομα μις«πλοποίησης» κα μις «ξέλιξης» τς γλώσσης. δ πρόκειται δι δύο μεγάλες πλάνες…
Γιατ εναι πλνες; 
Τ τι εναι πλνες τ βλέπομε κα τ βιώνομε συνεχς. Θ ναφερθ σ να σημεον, τ ποον καλύπτει βεβαίως μίαν πτυχν το προβλήματος, λλ σως μπορε ν γίνη κατανοητν π λους. Στν σημεριν δημοτικ γι ν ξεχωρίζωμε τν νομαστικ πτσιν π τν γενικήν, ναγκαζόμαστε ν κόβωμε ες τν νομαστικν τ σγμα τ τελικν στε ν μπορομε ν τ προσθέσωμε ες τν γενικ δι ν χωμεν τουλάχιστον ατν τν μικρν λλαγήν. ς πάρωμε ς παράδειγμα τν λέξιν «νάλυσις». Σήμερα κόβομε τ σγμα ες τν νομαστικν κα λέμε «νάλυση» δι ν μπορομε ν λέμε τς «νάλυσης» ες τν γενικήν. Σ πολυπλόκους συλλογισμος ατ προξενε σύγχυσιν. τσι κα γενικς διαπιστώνομεν, τι σήμερα χει πιβληθε νας συστηματικς κρωτηριασμς τν λληνικν λέξεων. λλ κρωτηριασμένες καταλήξεις δηγον σ κρωτηριασμένην λογικήν.
Εσαστε πρ τς πιστροφς τν τόνων στν λληνικ γραμματική; 
Δν χρειάζεται ν πάρχη καμμία μφιβολία τι μία τέτοια κίνησις εναι ναγκαία δι τν πιβίωσιν το λληνισμο, ς ζντος λληνισμο. το μέγα λάθος κα μεγάλη πλάνη, πεποίθησις τι κάθε πομάκρυνσις π τ κλασσικ λληνικ θ πέφερε να εδος προόδου. ς λληνες κα ς συνεχιστς το λληνισμο χομε ρισμένα παγκόσμια πρωταρχικ δικαιώματα. Ατ συνεπάγεται σημαντικώτατα κυριαρχικ δικαιώματα λλ κα τν εθύνην κα ποχρέωσιν διατηρήσεως τς λληνικς γλώσσης πάσ θυσί, σον γίνεται, πλησίον τς κλασσικς μορφς της.
Επατε τι κατάργησις τν τόνων πρξε «μέγα λάθος κα μεγάλη πλάνη». Σς παρακαλ ν μς ναλύσετε λίγο πι κτενς τ πιχειρήματά σας.
Δν εναι καθόλου εκολον ατ ν ξηγηθ. Πρτα διότι τ θέμα εναι κ φύσεως πολ δύσκολον κα π πλέον κόμα κα πολλο μορφωμένοι νθρωποι σήμερα χουν παρασυρθε π τ δθεν ατονόητον το σχυρισμο τς πλοποίησεως κα ξελίξεως κάθε γλώσσης. Πρτα μως πρέπει ν ξεκαθαρίσωμε τ ξς: λληνικ γλσσα δν εναι πλς μία ποιαδήποτε γλσσα πως π.χ. τ γγλικ μία λλη ερωπαϊκ γλσσα. Τ λληνικ (πως κα τ λατινικ πο χουν μως τραφε π τ λληνικ) χουν γίνει μία γλσσα κλασσικ κα πάρχουν κόμα ς ζντα λληνικά. ς γνωστν ες τν Ερώπην κα σως παντο τ ρχαα λληνικ χαρακτηρίζονται κα χρησιμοποιονται ς γλσσα κλασσική. Ατ σημαίνει τι χουν ξεπεράσει τν χρόνον κα εναι συνεχς πίκαιρα. ρος ρχαα εναι χρονικς προσδιορισμς τς ψηλοτέρας κμς. Τώρα μπορε ν καταλάβη κανες γιατ στν δικήν μας περίπτωσιν (στν δικήν μας γλσσα) σχυρισμς τι γλσσα ξελίσσεται πρέπει ν ξελίσσεται εναι πλάνη. Ατ μπορε ν σχύη σ λλες γλσσες, χι μως σ μίαν γλσσαν ποα χει φτάσει σ τόσον ψος ποιότητος κα χει γίνη κλασσική.  σως μ τν κάτωθι ναλογίαν ν γίνη ατ ντιληπτν π λους. ν ποθέσωμεν τι στ εκοσι πέντε γίεια τν νθρώπων ερίσκεται ες τν κμαιοτάτην κατάστασίν της, μετ π τν λικίαν ατν βαθμιδόν ( γίεια) λο κα χειροτερεύει. δ κάθε ξέλιξις εναι χειροτέρευσις κα προσπαθομε μ κάθε τρόπο πιστρατεύοντες κάθε ατρικν πρόοδον ν καθυστερήσωμεν τν ξέλιξιν ατήν. Τ διον κριβς συμβαίνει μ μίαν τέτοιαν γλσσαν πως λληνική, ποία ς κλασσικ χει φτάσει, κατ τ παρελθόν, ες τν κμαιοτάτην κατάστασίν της. λλ γνωρίζομεν τι φυσιολογικ ξέλιξις θ πέλθη κα νθρωπος ν τούτοις κάποτε θ ποθάνη. Δν σημαίνει μως ατ τι πρέπει ν ατοκτονήση στ σαράντα του. Δν πάρχει μφιβολία τι μ τν λεγομένη κπαιδευτικ μεταρρύθμισι ατ πιδιώκεται μ τν γλσσα μας. Ες τ νομα τς «ξέλιξης», κάποιοι «εδικο» τν ρρώστησαν συνειδητ κα τν θον ες τν ατοκτονίαν.
λλ κα πλοποίησις μίας δυσκόλου κα πολυπλόκου γλώσσης πως τ λληνικ εναι πλάνη.  σον ψηλοτέρας ποιότητος εναι μία γλσσα, τόσον περισσότερα φαινόμενα π.χ. τς φύσεως, τς τέχνης κα τς ζως μπορε ν περιγράφη μ τν παιτουμένην κρίβειαν κα βάθος. Εναι ποιότης πο κάνει τν γλσσα μας δύσκολη κα πολύπλοκη κα χι πρόθεσις ν ταλαιπωρ τος μαθητάς. ναγνωρίζομεν βεβαίως τι μία τέτοια ποιότης γι τος σταθμος τν τραίνων, τ λιμάνια κα σως τ καφενεα δν εναι ναγκαία. κε σως μπορε ν χρησιμοποιηθ μία πλοποιημένη γλσσα. διαφορ γραπτο κα προφορικο λόγου εναι φυσικν ν πάρχη.
Δν νομίζω μως τι πρέπει ν κπαιδεύσωμε τν νεολαίαν μας μόνον σ’ ατν τν προοπτικήν. δ θέλω ν τονίσω τι ατ πο πιστεύω εναι τι λες ο κατ καιρος κα σήμερα μιλούμενες λληνικς γλσσες «εναι παιδι τς λλάδος». Ἐκεῖνο ποὺ θεωρῶ καταστροφικὸν εἶναι ἡ ἀποκλειστικὴ χρήσις μίας καὶ μόνον συγκεκριμένης μορφῆς γλώσσης. Σήμερα ζοῦμε σὲ μία γλωσσικὴ δικτατορία καὶ ἡ ποιότης τῆς ἐπιβαλλομένης αὐτῆς γλώσσης ταυτίζεται μὲ τὴν ποιότητα τῆς δικτατορίας. Ὡς πότε θὰ τὸ ἀνεχόμαστε αὐτό;
ρκετο λληνες γλωσσολόγοι ποστιρίζουν τι πιστροφ στος τόνους κα στ κλασσικ λληνικ, θ μπερδέψη τ παιδι ες τν κμάθησιν τς λληνικς γλώσσης.
Δν πιστεύω τι θ τ μπερδέψη! Τ ντίθετον μάλιστα! Θ τος δώση περισσοτέρα δύναμιν στε ν μπορέσουν ν νταποκριθον στς παιτήσεις το μέλλοντος. Ο παιτήσεις ατς εναι πολ μεγάλες. Ο πολίτες τν λεγομένων «μικρν κρατν» μπορον ν τς ντιμετωπίσουν μόνον μέσ τς κπαιδευτικς ποιότητος. ποιότης ξαρτται μως π τν τρόπο μ τν ποον θ μπορέσουν ν χειρίζωνται σωστ κα μ κρίβειαν τν γλσσαν. Ατν τν κρίβειαν τν δίδουν μόνον ο γλσσες ο ποες πλησιάζουν τ κλασσικ λληνικά. σως ν μν εναι τυχαον, τι πρτα λθε πτώχευσις στν γλσσαν κα μετ στ κράτος.
Σς κούω πο μιλάτε μ τόση θέρμη γι τν παγκόσμια σημασία τς σωστς λληνικς γλσσας. Τ ασθανόσαστε γι τ πίπεδο τν λληνικν πο μιλάνε ο σημερινο λληνες; 
Οκτο.
Εναι κριβς ατς οκτος πο νοιώθετε κα σς δηγε στν ρολογία περ «σκοπιανοποιήσεως τς λληνικς γλσσας»
ννο τν κίνδυνον σκοπιανοποιήσεως το λληνισμο. Ατ προέκυψε π τν μπειρίαν μου μ γερμανοφώνους ποστηρικτς τν σκοπιανν, κατ τν δεκαετίαν το 1990, ο ποοι κατεχον μάλιστα ψηλς πανεπιστημιακς θέσεις, κυρίως στορικο κα φιλόσοφοι. Κατ’ μέ, ξωφρενικς σχυρισμός των το τι τ σκοπιαντοαποκαλούμενα μακεδονικ) πέχουν π τν γλσσαν το μήρου σχεδν σον κα τ σημεριν λληνικ «πως τ χετε καταντήσει» (ς λεγον π λέξει). Νομίζω ατ ρκε κα δν πιμένω τώρα ν μβαθύνω περισσότερο. Ατ εναι ν θέλετε κα να παράδειγμα πωλείας λληνικν κυριαρχικν δικαιωμάτων ες τν πόθεσιν τς Μακεδονίας.
Τ θρησκευτικ κα τ κκλησιαστικ θέματα χουν πίσης ποσπάσει τν προσοχήν σας. Θ ταν φέλιμη μία μετάφρασις τς Θείας Λειτουργίας στν δημοτικ γλσσα; 
Θεωρ τι κάτι τέτοιο θ χη καταστροφικν χαρακτρα. Μία τέτοια φαρμογ θ δημιουργοσε ναν σχυρν κίνδυνον γελοιοποιήσεως τς θρησκείας μας. λλο ν πηγαίνης π τν σίδηρον στν χαλκόν, κα λλο π τν χρυσν στν σίδηρον.
.

  Νικόλαος Παπαδόπουλος εναι καθηγητς το τμήματος Φυσικς στ Πανεπιστήμιον Johannes Gutenberg -UniversitätMainz τς πόλεως Μάιντζ ( Μαγεντίας) τς Γερμανίας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου